Huy Thức

Năm 1995, kính thiên văn Hubble gửi về Trái Đất một bức ảnh làm thay đổi cách nhân loại nhìn vũ trụ. Người ta đặt tên nó là "Những Cột Trụ Của Sự Sáng Tạo" Chúng nằm ở đây, bên trong Tinh vân Đại Bàng, M16. Những cột khí và bụi khổng lồ đó cao hàng năm ánh sáng , tức là ánh sáng phải mất nhiều năm mới đi từ chân đến đỉnh. Bên trong chúng, ẩn sâu trong bóng tối dày đặc, những ngôi sao mới đang âm thầm hình thành, co lại dưới sức hút hấp dẫn, chờ đến ngày bùng cháy lần đầu tiên. Nhưng có một sự thật buồn và đẹp cùng một lúc: những Cột Trụ đó có thể đã không còn tồn tại. Các nhà khoa học tính toán rằng một vụ nổ siêu tân tinh gần đó đã xảy ra khoảng 6.000 năm trước, đủ mạnh để xóa sổ những cột khí này. Nhưng vì M16 cách chúng ta 7.000 năm ánh sáng , ánh sáng mang tin tức đó vẫn chưa đến nơi. Chúng ta vẫn đang nhìn thấy quá khứ. Bức ảnh bạn đang xem có thể là ký ức của một thứ đã biến mất. Vũ trụ đôi khi đẹp nhất chính ở khoảnh khắc ta không biết mình đang mất nó. Tinh v...

Không phải mọi tinh vân đều được sinh ra từ cái chết. Có những tinh vân là sản phẩm của sức sống đang ở đỉnh cao. Tinh vân Lưỡi Liềm (NGC 6888), được tạo ra bởi một trong những ngôi sao dữ dội nhất vũ trụ: sao Wolf-Rayet . Đây không phải ngôi sao bình thường. Nó nóng đến mức liên tục thổi bay lớp vật chất bề mặt ra ngoài với tốc độ hàng nghìn km mỗi giây, một cơn gió sao mạnh đến mức có thể điêu khắc không gian xung quanh. Thứ bạn nhìn thấy trong bức ảnh chính là vật chất từ chính ngôi sao đó , những lớp khí bị thổi ra từ hàng chục nghìn năm trước, va chạm với lớp khí cũ hơn từ giai đoạn trước của ngôi sao, nén lại, phát sáng, và tạo thành hình lưỡi liềm mỏng manh trên nền trời đêm. Cách chúng ta khoảng 5.000 năm ánh sáng , vòng cung sáng này trải rộng 25 năm ánh sáng, lớn, nhưng mỏng như một tờ giấy so với khoảng không bao quanh. Và ngôi sao ở trung tâm? Nó đang đếm ngược. Wolf-Rayet là giai đoạn cuối trước khi một ngôi sao khổng lồ kết thúc bằng vụ nổ siêu tân tinh . Lưỡi liềm n...